De Automatisering van Menselijkheid

Op de parkeerplaats van de ferryterminal tussen Oban en Mull staat een klein tochtig huisje. Het heeft wel kieren, maar geen ramen. De vaste werkplek van een man.

Bij regen zit hij droog. Als hij zijn krant schuin houdt bij de deuropening, heeft hij precies genoeg licht om hem te kunnen lezen. Zijn taak? Innen van parkeergeld.

Het is een normale parkeerplaats. Geen hekken, geen slagbomen, geen aanwijzingsborden, en geen betaalautomaten. Alleen een beschreven papier op de deur met de tarieven.

De ferryterminal is achter hem. Ik loop langs zijn huisje, maar zie geen doorgang. Behulpzaam komt hij zijn huisje uit en vertelt me tot in detail hoe ik bij de terminal kom. Het delen van die informatie behoort niet tot zijn taak, maar zijn wereld is breder. Hij geeft de parkeerplaats een menselijk gezicht.

Schotten zijn hard werkende mensen. Zodra ik het land binnen kom valt me op hoeveel ze zich inzetten om bezoekers te bedienen met persoonlijke en goede informatie. De techniek is nog niet ver gevorderd. Veel werkzaamheden zijn nog niet geautomatiseerd (maar op de meest onverwachte plaatsen is draadloos internet, dat wel).

De Nederlandse Spoorwegen bezuinigen op loketmedewerkers. In plaats daarvan komen op kleine stations informatiezuilen met 2 knoppen: Een rode voor noodgevallen, en een blauwe voor het stellen van een vraag. De techniek is inmiddels zover dat uitgesproken woorden omgezet kunnen worden in een "Google zoekopdracht". Tussen je vraag en antwoord hoeft geen mens meer te zitten.

Op het station van Glasgow Queenstreet lopen ScottRail medewerkers in uniform rond, actief op zoek om passagiers van dienst te zijn, of zomaar voor een praatje.

Hij is al wat ouder en vraagt ons waar we naar toe gaan. Oban? O, dat is perron 6, en dan de voorste 4 wagons. De trein staat er al, maar we mogen er over 10 minuten pas in. We kunnen het beste links gaan zitten, want daar is het uitzicht het mooist.

We vroegen er niet om, maar het was bijzonder nuttige informatie. We zijn links gaan zitten, en hij had gelijk. Hij deelde zijn informatie graag en gaf ScottRail een menselijk gezicht.

De trein heeft een eigen cateringmedewerker. Op de vraag van een medereiziger weet hij dat een taxi van Oban naar een plaatsje verderop £40 kost. Het delen van deze informatie behoort niet tot zijn taak, maar zijn wereld is breder.

We automatiseren veel repeterende geestdodende werkzaamheden. We laten computers deze werkzaamheden overnemen, zodat wij het creatief vernieuwend werk kunnen doen. Je blijft een leven lang leren en groeien in je talenten. Een goede zaak.

Maar hoever moet je gaan met automatisering? Waar is het punt dat onze samenleving haar menselijke gezicht verliest? En kunnen computers breder in de wereld kijken?

Wie het weet mag het zeggen...

6 opmerkingen:

  1. Zijn we bereid om meer te betalen in ruil voor dat menselijk gezicht? Uiteindelijk komt het alleen maar neer op euro's (of in dit geval Britse ponden :-)).

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Geweldig, lijkt wel gronings ;) gewoon iets doen en dan soms wat extra's geven zonder dat je er om vraagt....

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Tja, momenteel kan geen enkele KI (Kunstmatige Intelligentie) het gevoel van een mens geven. Het blijft altijd een dood ding en geen gelijke aan de mens. Het thema is natuurlijk heel erg uitgediept in de wetenschapsfictie: Star Trek met Data, I Robot, enz... allemaal films die de thematiek van Robotificatie van de samenleving behandelen. Er is gewoon veel voor / tegen te zeggen. Er kleven gevaren en kansen aan. Dat de mens dicht bij de natuur tot zichzelf komt, is in ieder geval een ding wat zeker is en als daar dan een ontspannen omgang met andere menselijke wezens bij komt, dan kan ik me heel goed  voorstellen dat dit als positief ervaren wordt t.o.v. een praatpaal op het NS-station. Laten we hopen dat deze mogelijkheid nog lang zo blijft bestaan!

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Klopt. Alhoewel ik me hier als toerist erg serieus genomen voel met die "menselijke gezichten". Het zou voor mij een reden zijn om vaker naar Schotland te gaan. En toerisme brengt de stroom Engelse ponden ook weer op gang. Dan krijg je de vergelijking welke stroom het grootst is: Die vanwege de menselijke gezichten, of die van de geautomatiseerde processen.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Net als een telefoon-keuze-menu waar je eerst doorheen moet. Helemaal op het laatst krijg je de keuze: "Niet dat we het ons kunnen voorstellen, maar wilt u misschien een echt mens aan de lijn?". Sylvester Stallone maakte hier een scene van in de film Demolition Man (1993). Het was toen een absurd lachwekkende situatie dat een antwoordapparaat het van de mens zou overnemen. Iemand die de film nu voor het eerst ziet snapt waarschijnlijk de grap niet eens...

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Net als een telefoon-keuze-menu waar je eerst doorheen moet. Helemaal op het laatst krijg je de keuze: "Niet dat we het ons kunnen voorstellen, maar wilt u misschien een echt mens aan de lijn?". Sylvester Stallone maakte hier een scene van in de film Demolition Man (1993). Het was toen een absurd lachwekkende situatie dat een antwoordapparaat het van de mens zou overnemen. Iemand die de film nu voor het eerst ziet snapt waarschijnlijk de grap niet eens...

    BeantwoordenVerwijderen