De Angst ontmaskerd


Als je oog in oog staat met een beer, dan is je eerste reactie: vluchten! En dat is maar goed ook. Onderhandelen helpt niet. Angst is onze sterkste emotie. Sterker nog dan boosheid of agressie. Als je niet bewust nadenkt, is hij zelfs sterker dan liefde. Waar komt Angst vandaan? En wat is de drijfveer dat hij ten diepste al onze keuzes beheerst?

Ik ben het boek Onmisbaar van Seth Godin aan het lezen. De titel had net zo goed De ontmaskering van de Angst kunnen zijn. Het is een gevaarlijk boek. Seth zegt zelf dat hij doodsangsten heeft uitgestaan bij het schrijven ervan. En terecht… Want als Angst ontmaskerd wordt, dan betekent dat gevaar! Dan voelt het zich betrapt. Vluchten is de enige optie. Weerstand bieden is dodelijk.

Angst is ook verlammend. Het belemmert ons om te groeien en te ontwikkelen. Want groeien betekent verandering. En verandering is gevaarlijk. De Angst heeft liever dat je je stil houdt, en in je hoekje blijft zitten. Om verder te komen in je leven is het dus noodzakelijk dat je je Angst overwint.

Het reptielenbrein
Waar komt Angst vandaan? De oorsprong is te vinden in de krochten van ons brein. Diep verscholen onder de Neo Cortex (de grote hersenen), aan de basis van onze ruggengraat, zit de Amygdala (de kleine hersenen). Dit is het reptielenbrein. Elk levend wezen heeft er één. De meeste dieren hebben alleen maar kleine hersenen.

Het reptielenbrein weet niets van logica en intelligente gedachten. Het weet niets van dromen en toekomstplannen. Het weet ook niets van respect, beleefdheid, normen en waarden. En het interesseert hem ook niet. Zijn taak is om te overleven, veilig te blijven, pijn te ontwijken, plezier te zoeken, te slapen, te eten, en sex te hebben om zich voort te planten.

Het reptielenbrein zit tussen de Neo Cortex (ons bewustzijn en logica) en de aansturing van het lichaam in. Het heeft een veto op alles wat de Neo Cortex bedenkt. Elk plan wat pijn of gevaar veroorzaakt wordt geblokkeerd.

Volg de regels en pas je aan. Dan hoef je niet na te denken en hoef je geen keuzes te maken. Wees geen leider en neem geen verantwoordelijkheid op je. Dan hoef je geen beslissingen te nemen en kun je een ander de schuld geven. Zorg dat iedereen je aardig vindt. Het is beter dat iedereen over je grenzen heen loopt dan dat ze verkeerd over je gaan denken. Laat vooral niet je ware gevoelens zien, want dan is een zwak punt. Pijn is beter dan de dodelijke steek van de liefde.

Het reptielenbrein heeft het voor het zeggen, tenzij… je er bewust van wordt. Het is net als met duisternis. Als je er een licht op schijnt, dan verdwijnt het. Geeft je Angst een naam en breng het onder woorden. Dan ontneem je het de macht.

Je moet natuurlijk wel een doel hebben. Weten waar je heen wilt. Want stel voor dat je de weg kwijt raakt… Dat je verdwaald. Dan kun je maar beter blijven zitten waar je zit. Je weet immers wat je hebt. Niet wat je krijgt...

6 opmerkingen:

  1. Goed zo! Als iedereen zich hier wat meer van bewust werd...., dan , dan, dan....!

    Ik associeer er meteen 'schuld'/'schuldgevoel' bij, bytheway. Ook zo'n leuk uitlopertje van het zelfde thema. En wat daar ook weer uit voort komt.... Schuldgevoel, ook zo'n duister stukje waar je voor of tegen kunt kiezen (wel een beetje kip of ei-kwestie: wat was er eerder, de angst of het schuldgevoel? Kunnen we nog wel avonden over bomen. Angst komt voort uit schuldgevoel. Maar schuldgevoel komt ook voort uit angst. Zijn het 2 dezelfde emoties of versterken ze elkaar? Nou ja, echt belangrijk is het onderscheid misschien niet, herkenning wel. Keuzes maken ook. Je realiseren wat je allemaal op dat schuldgevoel gebouwd hebt, nog belangrijker.

    Een goede week!

    (...en nou zit ik me toch angstig af te vragen of ik 'associeer' wel goed heb geschreven... maar 't kan me eigenlijk niets schelen, ha ha!)

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Geachte André,

    Een platte uitdrukking als "iemand is uit z'n nek aan het lullen" krijgt voor mij ineens betekenis als "dat diegene zodoende uit zijn reptielenbrein" reageert?

    Of is dit te vergezocht?

    Bedankt voor het Woord,

    Sylvie Jacobs.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. @Sokssawat: Het zijn inderdaad allemaal onderwerpen om nog meters tekst over te bloggen :-) Ik denk dat ons reptielenbrein zowel schuldgevoel als angst graag inzet om ons te laten denken dat we beter veilig in een hoekje kunnen blijven zitten, ipv tot aktie overgaan en draken verslaan. (Ik ben de afgelopen weken wat rustig met publiceren, maar dat is puur voor het vakantiegevoel. Of zou het mijn reptielenbrein zijn? ;-)

    @Sylvie: Ik vind het een geweldige link die je daar legt. Van iemand die uit zijn nek lult hoef je immers geen intelligent doordachte mening te verwachten. Zo iemand is bezig om een verhaal te dichten dat goed klinkt, maar wat inhoudelijk nergens op slaat.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. @Sylvie (aanvulling) En dan bedoel ik: Een goed doordacht verhaal komt uit het logische brein (de Neo Cortex). En een verhaal zonder inhoud dat goed klinkt komt van het reptielenbrein.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Dag Andre,

    Ik denk dat je een paar breinen door elkaar haalt. Het reptielenbrein is de hersenstam.
    Binnen de HeartMath techniek voor stressreductie is dat het eerste brein.
    Het tweede brein is de amygdala, ook wel het emotionele brein genoemd, en in dit kader is de neo cortex het derde brein.

    HARTelijke groet van Karel

    BeantwoordenVerwijderen