Kijk uit voor persoonlijke groei (deel II)


Voor je het weet maak je zichtbaar en transparant wat er allemaal in je leven speelt. Een overweldigende berg die voor je ligt en waar je tegenop kijkt. Al je bezigheden. Al je afspraken (vooral met jezelf!). Al je verantwoordelijkheden. Alsof je in de spiegel kijkt wanneer je net wakker bent geworden. Dat is best schrikken…

Sinds enkele jaren ben ik bewust gaan letten op hoe ik dagelijks mijn tijd en energie gebruik. Dat vereist dat je van buitenaf als een toeschouwer naar jezelf kijkt. Dat is heel leerzaam. En ook erg confronterend…

Een mens is een “gewoonte-dier”. Als je maar vaak genoeg iets op dezelfde manier doet, dan wordt het een gewoonte. Gewoontes zijn veilig. Daar hoef je niet meer over na te denken. En als je altijd alles hetzelfde doet, dan is de uitkomst voorspelbaar. Je onderbewuste vindt dat heel prettig. Geen verrassingen en alles onder controle.

Wat nu als een gewoonte een tijd- of energie-killer is?
Als er een kortere route van je huis naar je werk is die 10 minuten tijdwinst oplevert, en je denkt er niet over na, dan neem je hem niet. Of misschien kun je per dag een uur besparen door je mailverwerking op een andere manier te organiseren. Voor 1 dag maakt het niet zoveel uit. Voor een week, een maand, of een jaar wel.

Hierover nadenken wekt bij sommige mensen weerstand op. Ze hebben het liever “druk druk druk” of “geen tijd”. Natuurlijk hebben we allemaal evenveel tijd op een dag. Maar dingen vaag houden is veilig. Het maakt dat je geen confrontatie (met jezelf) hoeft aan te gaan.

Meer plezier of minder pijn
Je onderbewuste is bang voor verandering en verantwoordelijkheid. Want als je bewust wordt van je gewoontes, dan moet je verantwoording afleggen. Eerst aan jezelf. En daarna ook aan je omgeving. En er gaan dingen veranderen als je je gedrag aanpast. Dat is een verontrustend idee. Je weet immers wat je hebt. Maar je weet niet wat je krijgt.

Menselijk gedrag wordt ten diepste bepaald door twee vragen die het onderbewuste aan zichzelf stelt: Krijg ik hier meer plezier van? Of voorkom ik hier pijn mee? Het lijkt egoïstisch, en dat is het ook. Een mens is ten diepste egoïstisch. Ga maar na. Zelfs het eren van je Schepper of het nederig helpen van je medemens komt neer op deze punten: Of het geeft je een goed gevoel, of je koopt er een schuldgevoel mee af.

En als een mens moet kiezen, dan voorkomt hij liever meer pijn, dan dat hij meer plezier beleeft. Want wat zou je doen als je met €5000 over straat loopt? Zou je erover nadenken hoe je het zo kan investeren dat het meer wordt? Of maak je je zorgen dat het gestolen wordt, en bedenk je van alles om het geld te beschermen?

De 5 groeifasen van de mens (Maslow)
Steeds kom ik weer uit bij de theorie van Abraham Maslow. Hij stelt dat een mens in vijf fasen kan groeien:

  1. Lichamelijk. De mens in deze fase is alleen geïnteresseerd in eten, drinken, en zichzelf vermenigvuldigen.
  2. Veiligheid en zekerheid. Als aan de eerste fase is voldaan, dan sluit de mens zich aan bij soortgenoten en vormt communities. Dit geeft veiligheid en vergroot de overlevingskansen.
  3. Sociaal contact / affectie. Als aan de tweede fase is voldaan, dan krijgt de mens behoefte aan vriendschap, liefde, en sociale relaties.
  4. Waardering en erkenning. Als aan de derde fase is voldaan, dan gaat een mens zijn competenties en vaardigheden inzetten om aanzien en status in de groep te verwerven.
  5. Zelfontplooing. Als aan de vierde fase is voldaan, dan krijgt de mens behoefte om zijn persoonlijkheid en (mentale) groeimogelijkheden te ontwikkelen. Zijn drijfveren komen van binnenuit en worden niet meer bepaald door de groep.
De formule 1-coureur
In zijn boek Getting Things Done is David Allen ervan overtuigd dat ieder mens zich beter kan ontwikkelen als hij overzicht en controle heeft op zijn leven. Er is een groep mensen die zich afzijdig houdt. Om dat te verklaren komt hij met de metafoor van een formule 1-coureur:

Een coureur is steeds op zoek naar manieren om de bochten beter te nemen, om op het juiste moment te remmen of gas te geven. Hij rijdt snel, maar hij wil nog sneller, zodat hij recordtijden kan verbeteren. De mensen die geïnteresseerd zijn in persoonlijke groei zijn de coureurs.

Dit in tegenstelling tot een volkswagenrijder. Die wil gewoon van A naar B en de rest maakt hem niet uit. Dit zijn de mensen die zich afzijdig houden. De volkswagenrijder moet echter niet gek opkijken als de coureur hem voorbij schiet en betere resultaten haalt.

Conclusie
Met dit alles in het achterhoofd maak ik de volgende bewering: Als iemand niet wil nadenken over persoonlijke groei, dan blijft hij/zij steken in één van de eerste drie treden van de Maslow pyramide.

Wat zijn jouw gedachten hierover?

Als je dit bericht interessant vind, dan vind je dat ook van de volgende artikelen:


2 opmerkingen:

  1. Met jouw stelling 'Als iemand niet wil nadenken over persoonlijke groei, dan blijft hij/zij steken in één van de eerste drie treden van de Maslow pyramide', ben ik het helemaal eens. 't Is een beetje kort door de bocht (maar dat is altijd zo met stellingen), maar als iemand weigert te groeien, is't enige dat groeit zijn begeertes naar natuurlijke zaken. En we weten allemaal dat dat een neergaande spiraal is uiteindelijk.

    Ontwikkelingspsychologie is een zeer interessant gebied. 'Volwassenheid in perspectief' (schrijver even kwijt) behandelt een aantal theorieen. Jungs gedachten hierover zijn ook zeer intrigerend. Ook de discussie 'aangeleerd (ongeschreven-blad-theorie) of genetisch (zo-ben-ik-nou-eenmaal)' sluit hier zo leuk op aan.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. De stelling is inderdaad wat kort door de bocht. Bewust. Een uitnodiging aan een ieder om zijn/haar mening ook te geven. :-)

    Het is inderdaad verbazingwekkend hoe diep de overtuiging 'Ik ben een dubbeltje, dus ik word nooit een kwartje' soms bij mensen ingeprent is. Doordat ze die overtuiging vasthouden, nemen ze genoegen met minder. Terwijl ze veel meer kunnen bereiken met hun leven en geluk. Om te beginnen de negatieve spiraal doorbreken waar ze in zitten. Gelukkig zijn er een hoop goede voorbeelden waar we veel van kunnen leren.

    BeantwoordenVerwijderen