20.000 feet: Verantwoordelijkheden



Waar ben je als mens verantwoordelijk voor? Als ik om me heen (en soms ook in de spiegel) kijk, dan zie ik veel mensen gebukt gaan onder verantwoordelijkheden die ze helemaal niet hebben. Ze gedragen zich als Atlas die de hele wereld op zijn schouders meetorst. Ze geven hun tijd en energie, maar laden hun accu niet op. Ze denken menslievend te zijn, en geven geen grenzen aan. Is de achterliggende drijfveer daadwerkelijk enthousiasme en liefde voor de ander? Of is het een schuldgevoel dat ze met goede daden willen afkopen? Hoe kom je erachter welke hooibaal op jouw vork hoort te liggen?

Om dat overzicht te krijgen helpt het mijzelf enorm om eerst mijn rollen in het leven op een rijtje te zetten. Je kunt je verantwoordelijkheden ophangen aan je rollen. Ik teken het uit met een mindmap. Onderstaand een voorbeeld die je als basis zou kunnen gebruiken:



Je zet je eigen naam in het midden, en elke rol is een relatie met iemand of iets waar je verantwoording voor hebt, en waar je tijd en energie in steekt. De meest belangrijke rol zet je rechts bovenaan. De rest zet je met de klok mee van belangrijk naar minder belangrijk. Sommige rollen zijn even belangrijk en staan daarom bij elkaar in de buurt. Vervolgens koppel je je verantwoordelijkheden aan je rollen. Ze vormen als het ware de tweede ring. Het spreekt voor zich dat ieder mens een ander plaatje heeft naar ieders eigen situatie.

Rol Mens
Wat is mijn verantwoordelijkheid als mens aan God? (Atheïsten mogen deze paragraaf overslaan :-) Ik moet denken aan de samenvatting van normen en waarden die Jezus Christus geeft: Heb God lief boven alles, en je naaste als jezelf (Mattheüs 22:37-39). In deze zin worden drie partijen genoemd. Mensen zien dat wel eens over het hoofd. Een gelijkzijdige driehoek. Drie punten die met elkaar in evenwicht moeten zijn. Als er één zijde minder aandacht krijgt, dan stort de hele driehoek in elkaar.

Wie is je naaste? Eigenlijk is de vraag: Wie niet?

En als je jezelf op gelijke hoogte moet zetten met je naaste, dan moet je jezelf dus kunnen vergeven. Jezelf lief hebben. Dat heeft niets met egoïsme te maken. En heel erg nodig om de driehoek in stand te houden.

Als je creationist bent, dan heb je de verantwoordelijkheid om de schepping te beheren. Je legt verantwoording af aan God, je naaste, en jezelf.

Als je evolutionist bent, dan heb je de verantwoordelijkheid om de aarde een stukje beter na te laten voor het nageslacht. Je legt verantwoording af aan je naaste en aan jezelf.

Rol Mezelf
Ik ze mezelf als 2e in het rijtje. :-) Ik heb de verantwoordelijkheid voor mezelf om zowel lichamelijk als mentaal gezond en positief te blijven. Als ik dat uit het oog verlies, dan komen alle volgende rollen niet eens meer aan bod. Het is als bij de EHBO-les: Denk eerst aan je eigen veiligheid, en daarna pas aan het slachtoffer. Anders moeten je mede-EHBO’ers straks twee slachtoffers redden.

Het heeft ook te maken met grenzen aangeven. Als je altijd eerst voor een ander klaar staat, en jezelf wegcijfert, dan is je accu op den duur leeg. Anderen hebben niets meer aan je. Wat voor die ander overigens geen probleem hoeft te zijn, want die zoekt gewoon weer een ander om zich aan vast te klampen…

Rol Partner
Mijn vrouw en gezin gaan voor familie en vrienden. Ik heb verantwoording om mijn huwelijk sterk en sterker te maken. Het huishouden moet draaiend gehouden worden. Een goede woning, een toereikend inkomen, middelen om aangesloten te zijn op de wereld om je heen, etc.

Rol Familielid en Vriend
Deze rollen ontlopen elkaar niet zoveel. Zowel je naaste familieleden als je goede vrienden zijn mensen waar je samen mee optrekt. Je komt bij elkaar over de vloer, je maakt onderdeel uit van elkaars leven, en je deelt de diepere dingen die je zoal bezig houden.

Wat je ook uit de mindmap kunt lezen: Vraag me als familielid of vriend niet een geheim te bewaren waar niemand anders van mag weten. God en mijn vrouw staan hoger op de ladder dan jou. Voor hen heb ik geen geheimen. Daar komt niemand en niets tussen. Als je iets tegen mij vertelt, dan vertel je het dus ook tegen hen.

Rol Kennis
Ik maak bewust en duidelijk onderscheid tussen vrienden en kennissen. De verantwoordelijkheid voor een vriend weegt zwaarder dan voor een kennis. Vrienden verdienen je aandacht, tijd, en energie. Er zit een limiet aan wat je daarvan in totaliteit kunt opbrengen. Het is dus zaak om een goede verdeling te maken. Van echte vrienden zijn er hoogstens 2 handen vol.

Kennissen zijn er ontelbaar. Of je er verantwoordelijk voor bent hangt af van het moment, of van de binding en/of afspraken die je met die persoon hebt. Per persoon bepaal ik wie een vriend is en wie een kennis. Dat hangt NIET af van of je op mijn Hyves, Facebook, LinkedIn, Twitter, Blogspot, etc. zit. Het hangt af van jou zelf als persoon. Vrienden worden kost tijd en heeft vertrouwen als basis. Kennis worden kost geen tijd, en ik hoef je voor geen cent te vertrouwen. :-)

Conclusie
Heb je met het overzicht van je verantwoordelijkheden meteen je hele leven op orde? Helaas... Het is geen statisch onveranderlijk overzicht. Je verantwoordelijkheden zullen regelmatig veranderen. Het overzicht laat de "witte vlekken" zien. De plaatsen waar je een steekje laat vallen en die je nog moet invullen. Je komt ze in de praktijk vanzelf tegen. Het overzicht maakt zichtbaar en bespreekbaar waar je de dingen kunt verbeteren.

Als je weet waar je verantwoordelijk voor bent, dan weet je ook waar je NIET verantwoordelijk voor bent. Leg je activiteiten en projecten er eens naast. Ze moeten ALLEMAAL aan je verantwoordelijkheden te koppelen zijn. Zo niet, dan zie je nu waar je tijd en energie aan het verspillen bent. Tijd die je veel beter aan mensen en zaken kunt besteden die jouw tijd waard zijn. En je verspilt energie waar je niets voor terug krijgt. “Nee zeggen” is een vaardigheid die je maar beter goed onder de knie krijgt.

Een stelregel: Als je met jouw grenzen je tijd en energie besteedt aan mensen en zaken waar je werkelijk verantwoordelijk voor bent, dan bouwt dat op en krijg je het dubbele ervoor terug. Het is een wisselwerking die niet stopt, en alleen maar groter en sterker wordt. Dan verdwijnt de tijd, evenals de burn-out en overspannenheid.

Welke rollen of verantwoordelijkheden kun jij voor jezelf aanvullen in de mindmap?

Gerelateerde artikelen:

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen